Zaangażowanie społeczne: w 2024 r. firma Axonlab zapewniła wsparcie dla Namutumba Community Hospital w Ugandzie

Wywiad z Job Zilaba, współzałożycielem Namutumba Community Hospital w Ugandzie

Axonlab (A): Job, opowiedz nam o swojej drodze życiowej. Pochodzisz z Ugandy, mieszkasz i pracujesz w Szwajcarii, a w swojej ojczystej Ugandzie założyłeś szpital. Czy możesz zabrać nas w podróż, którą przebyłeś w ciągu ostatnich kilku lat? Jakie były najważniejsze kamienie milowe?

Job Zilaba (JZ): Podróż, która doprowadziła do powstania Namutumba Community Hospital (NCH), rozpoczęła się kilka lat temu, kiedy byłem pracownikiem socjalnym w dystrykcie Namutumba. Pełniąc swoje obowiązki na tym stanowisku, pozostawałem w bliskim kontakcie z lokalną społecznością, w szczególności kobietami i dziećmi, a także zajmowałem się kwestiami zdrowia oraz edukacji. Najbardziej palącym wyzwaniem był poziom umieralności wśród matek – kobiety umierały podczas porodu, ponieważ w całym okręgu liczącym ponad 200 000 mieszkańców nie było żadnego funkcjonującego szpitala. Pomimo przedłożenia rządowi propozycji dotyczącej budowy szpitala, pomysł ten nigdy nie doczekał się realizacji.

Pewnego popołudnia nasze biuro odwiedziła pewna matka. Podczas jej wizyty rozpoczęły się u niej bóle porodowe. Zorganizowaliśmy transport, dzięki któremu przewieźliśmy ją do oddalonego o 40 kilometrów szpitala w Iganga. W czasie podróży inna towarzysząca nam kobieta, która miała doświadczenie jako matka stwierdziła, że płód jest niewłaściwie ułożony do porodu. Operacja chirurgiczna była jedynym możliwym rozwiązaniem. Odległość od szpitala oraz brak bezpośredniej opieki medycznej jasno pokazały nam pilną potrzebę stworzenia szpitala w gminie. W tym momencie narodził się pomysł stworzenia Namutumba Community Hospital.

O wizji szpitala opowiedziałem mojej mamie, która sama przeżyła podobną sytuację podczas porodu, a ona od razu przekazała 5000 euro na zakup działki przeznaczonej pod jego budowę. Lokalna społeczność wniosła swój wkład w postaci piasku i cegieł, a ja przeznaczyłem moje wynagrodzenie na zakup cementu. Perspektywa zatrudnienia zmotywowała wielu członków społeczności do zaangażowania się w prace nad tym projektem w ramach wolontariatu.

W 2010 r. przeniosłem się do mojej żony do Szwajcarii. Pomimo obaw związanych w wyprowadzką z Ugandy, która mogłaby spowodować wstrzymanie prac nad projektem, pozostałem wierny swojej wizji. Miałem nadzieję, że znajdę pracę w Szwajcarii i dzięki temu będę w stanie wspierać społeczność z zagranicy. Po złożeniu 450 podań o pracę bez żadnego powodzenia, niemal się poddałem. Jednak właśnie wtedy szpital Inselspital w Bernie zaoferował mi stanowisko pielęgniarza na oddziale intensywnej terapii. Okazało się to być punktem zwrotnym i umożliwiło mi zainwestowanie dochodów w projekt szpitala w mojej ojczyźnie.

Ta droga nie była jednak łatwa. Włożyłem w ten projekt całe swoje miesięczne wynagrodzenie, wziąłem kredyt, wystartowałem z kampanią crowdfundingową i zacząłem szukać sponsorów w kręgu znajomych. Podczas gdy wiele osób uważało moje marzenie za nierealne, ja byłem przekonany, że pewnego stanie się ono rzeczywistością.

Do przełomu doszło podczas zorganizowanej przeze mnie kolacji z kuchnią ugandyjską, na którą zaprosiłem kolegów z pracy. To właśnie przy tej okazji otrzymałem pierwszą znaczną darowiznę. Prof. Stephan Jakob, dyrektor kliniki, w której pracowałem, osobiście przekazał 40 łóżek, a następnie koordynował kolejne darowizny za pośrednictwem Inselspital. Te środki umożliwiły nam wyposażenie szpitala w laboratorium, salę operacyjną, a ostatecznie także w dwa ambulatoria. Dzięki temu wsparciu Namutumba Community Hospital został oficjalnie otwarty latem 2021 r. i już pierwszego dnia przyjął ponad 1000 pacjentów.

Obecnie szpital obsługuje nie tylko dystrykt Namutumba, ale także sąsiednie regiony. Udało nam się znacznie obniżyć poziom umieralności wśród matek, zapewniając im dostęp do pobliskiej całodobowej placówki medycznej, która stanowi alternatywę dla niebezpiecznych porodów domowych.

Szpital ma również pozytywny wpływ na gospodarkę gminy, ponieważ stworzył pośrednio ponad 1000 miejsc pracy – dla przewoźników korzystających z motorów, sprzedawców produktów spożywczych, pracowników budowlanych, pracowników tymczasowych i rolników.

Niedawno, dzięki hojnemu wsparciu Axonlab, nabyliśmy inkubatory dla noworodków i promienniki ciepła dla naszego oddziału neonatologii. Przed nami jednak kolejne wyzwania. Nasz oddział chirurgiczny dysponuje obecnie jedynie salą operacyjną, w której muszą być przeprowadzane operacje. Kiedy główna sala jest zajęta, jesteśmy zmuszeni korzystać z prowizorycznych, alternatywnych rozwiązań, co wiąże się z dużymi niedogodnościami zarówno dla pacjentów, jak i dla samego personelu.

Z tego powodu NCH ubiega się o finansowe wsparcie na rzecz budowy czterech dodatkowych sal operacyjnych wraz z salami pooperacyjnymi. Ta rozbudowa umożliwi nam zaspokojenie zapotrzebowania na usługi chirurgiczne – w szczególności operacje ortopedyczne – które wzrasta z powodu wypadków drogowych.

Przed nami jeszcze długa droga, jednak dotychczasowe postępy napawają nadzieją na przyszłość.

 

A: Iloma łóżkami dysponuje Namutumba Community Hospital?
JZ: Namutumba Community Hospital dysponuje łącznie 45 łóżkami, które znajdują się na różnych oddziałach, np. na oddziale pogotowia ratunkowego, oddziale dziecięcym, oddziale dla kobiet, dla mężczyzn oraz położniczym.

Oferujemy również usługi ambulatoryjne, np. stomatologiczne, radiologiczne i pogotowia ratunkowego.

 

A: Ilu lekarzy, pracowników należących do personelu pielęgniarskiego i administracyjnego zatrudnia Namutumba Community Hospital?
JZ: Namutumba Community Hospital jest obsługiwany i wspierany przez zespół 20 pracowników medycznych, 7 pracowników administracyjnych i 7 osób należących do personelu pomocniczego.

A: Czy łatwo jest znaleźć nowych pracowników dla Namutumba Community Hospital?
JZ: W Ugandzie stosunkowo łatwo jest znaleźć wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników, jednak mają oni swoją cenę. Środki finansowe, jakimi dysponuje Namutumba Community Hospital są ograniczone, więc nasze możliwości zatrudnienia wysoko wykwalifikowanych pracowników także są niewielkie.

Obecnie pilnie potrzebujemy ginekologa i pediatry na pełny etat. Jednak z uwagi na ograniczenia budżetowe możemy sobie pozwolić tylko na zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy – pół dnia, dwa razy w tygodniu. Niestety, dochody pochodzące z opłat dokonywanych przez pacjentów i niewielkie darowizny, które otrzymujemy ze Szwajcarii, nie są wystarczające, aby zapewnić funkcjonowanie placówki na pożądanym przez nas poziomie.

 

A: Jakie są największe wyzwania, z jakimi boryka się szpital na co dzień?
JZ: Wśród wielu wyzwań, które napotykamy w NCH, jednym z największych jest trudna sytuacja finansowa. Z uwagi na lokalizację gminy na obszarach wiejskich, na których większość mieszkańców żyje z produkcji rolnej na własne potrzeby, lokalna społeczność ma niezwykle ograniczone środki finansowe na opiekę zdrowotną. Około 80% naszych pacjentów trafia do szpitala w złym stanie. Na szczęście często udaje nam się ustabilizować ich stan zdrowia, ale wielu z nich nie jest w stanie pokryć kosztów leczenia.

Prowadzi to do problemów finansowych, z jakimi boryka się szpital, np. w zakresie zakupu leków i odczynników laboratoryjnych, wypłat wynagrodzeń dla personelu oraz opłacania rachunków za wodę i energię elektryczną. Ponadto 99% naszych pacjentów nie jest objętych ubezpieczeniem zdrowotnym. Kierownictwo szpitala jest w końcowej fazie opracowywania ubezpieczenia grupowego o nazwie „LIP”, zainspirowanego naszym mottem „Life is Passionate”, które ma stanowić rozwiązanie tego problemu.

 

A: Jak często jesteś na miejscu? Jakie są Twoje obowiązki, kiedy jesteś w szpitalu?
JZ: Latam do Ugandy trzy razy w ciągu roku. Poza naszymi regularnymi spotkaniami online konieczne jest również przeprowadzanie rozmów z Zarządem, pracownikami i pacjentami na miejscu. Dzięki temu dowiaduję się, z jakimi wyzwaniami i problemami muszą konfrontować się zarówno pracownicy, jak i pacjenci. Ponadto bardzo cenne są dla mnie ich uwagi i pomysły. 

 

A: Od kilku lat pracujesz jako pielęgniarz na oddziale intensywnej terapii w Szpitalu Uniwersyteckim w Bernie. Czy możesz przenieść swoje doświadczenia zdobyte w szwajcarskiej służbie zdrowia do Namutumba Community Hospital?
JZ: Nie można porównać środowiska i pracy na oddziale intensywnej terapii w Bernie z warunkami panującymi w NCH. W szczególności jakość inwestycji w infrastrukturę, personel i sprzęt medyczny w Szwajcarii jest na poziomie, którego nie osiągnęła jeszcze nawet cała Uganda, która liczy ponad 40 milionów mieszkańców.

Poza opieką medyczną zapewnianą przez personel pielęgniarski na oddziałach, w Namutumba Community Hospital w leczenie angażowani są również członkowie rodzin pacjentów. Jest to podejście, którego nie spotyka się na oddziale intensywnej terapii w Bernie, gdzie wszystkie aspekty opieki – począwszy od leczenia medycznego, aż po higienę pacjentów – są wykonywane wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny.

 

A: Placówka Namutumba Community Hospital została otwarta latem w 2021 r. Gdzie teraz znajduje się szpital, trzy lata po jego otwarciu? Jakie cele wyznaczyliście sobie podczas otwierania szpitala i na jakim etapie ich realizacji znajdujecie się obecnie?
JZ: Kiedy w 2021 r. otwieraliśmy szpital, koncentrowaliśmy się przede wszystkim na dystrykcie Namutumba. Jesteśmy jednak zaskoczeni rosnącą liczbą pacjentów z sąsiednich dystryktów, co świadczy o wysokiej jakości opieki i usług świadczonych przez naszych pracowników.

Pierwotnym celem naszej działalności było skoncentrowanie się na kwestiach zdrowia matek i dzieci, malarii oraz powszechnych chorób zakaźnych. W ciągu ostatnich trzech lat napotkaliśmy jednak szersze spektrum problemów zdrowotnych, w tym cukrzycę, kwestie ortopedyczne i potrzeby w zakresie badań radiologicznych. W związku z tym nasz początkowy cel, jakim była głównie opieka nad matkami z powikłaniami podczas porodów (np. cesarskie cięcie) oraz dziećmi, stopniowo ewoluuje w kierunku pokrycia zapotrzebowania na opiekę również w innych obszarach medycznych. Aspektem zyskującym na znaczeniu staje się również rozszerzenie zakresu naszych usług poza dystrykt Namutumba. 

 

A: Jakie było Twoje najpiękniejsze lub najbardziej poruszające doświadczenie w ciągu ostatnich trzech lat od otwarcia szpitala?
JZ: Są dwa takie doświadczenia i oba miały miejsce w tym samym czasie:
Do szpitala trafiło jednocześnie dwoje pacjentów: kobieta w ciąży i ciężko chore dziecko, które pilnie potrzebowało transfuzji krwi. Dziecko walczyło o życie. Cztery godziny później dziecko domagało się pokarmu, a na oddziale położniczym matka była instruowana, w jaki sposób karmić piersią swojego noworodka.

Ogarnęła mnie tak ogromna radość, że krzyknąłem: „Wreszcie się udało!”. W tym momencie uświadomiłem sobie, że tak intensywna walka o ten projekt, którą prowadziłem w ciągu ostatnich lat, była tego warta. Kilka lat wcześniej nie mógłbym sobie wyobrazić, że uda mi się uratować trzy życia: matki, noworodka oraz dziecka, które potrzebowało transfuzji.

 

A: Jak udaje Ci się łączyć dwa światy, w których pracujesz? Wyobrażam sobie, że codzienna praca w szwajcarskim szpitalu uniwersyteckim jest diametralnie odmienna od rzeczywistości w Namutumba Community Hospital w Ugandzie. A może jestem w błędzie i są między nimi podobieństwa?
JZ: Aby zniwelować przepaść między tymi dwoma światami, konieczne jest zrozumienie różnic kulturowych, jakie występują między tymi krajami. Na przykład w Szwajcarii ludzie dość szybko idą do lekarza, nawet z łagodnymi dolegliwościami.

W Ugandzie jest zupełnie inaczej. Zanim ludzie udadzą się do lekarza lub szpitala, często czekają, aż ich stan się pogorszy lub osiągnie poziom krytyczny. Nie ma zwyczaju planowania z wyprzedzeniem lub umawiania się na wizyty – pacjenci zazwyczaj po prostu przychodzą i oczekują natychmiastowej pomocy.

Kolejna różnica dotyczy kwestii kosztów leczenia: W Szwajcarii istnieją ubezpieczenia zdrowotne, z których pokrywane są koszty leczenia szpitalnego. W przeciwieństwie do tego w Ugandzie za pokrycie rachunków odpowiedzialne są rodziny. Jeśli rodzina nie może pozwolić sobie na leczenie w NCH, ostatecznie rachunek trafia do mnie, żebym wyraził zgodę na pokrycie kosztów leczenia przez szpital.  

 

A: Jakie są Twoje życzenia związane z przyszłością Namutumba Community Hospital?
JZ: Chciałbym, żeby szpital NCH otrzymał więcej środków finansowych i lepsze wyposażenie, dzięki czemu moglibyśmy leczyć ubogich pacjentów na oddziale intensywnej terapii. Obecnie intensywna terapia w Ugandzie jest dostępna tylko dla nielicznych osób, które mogą sobie na nią pozwolić. Szpital NCH znajduje się w samym sercu wschodniej Ugandy i stanowi bramę dla pacjentów, którzy udają się do Kampali w celu konsultacji ze specjalistami. Posiadając odpowiedni sprzęt moglibyśmy przyciągnąć do szpitala NCH zarówno pacjentów, jak i specjalistów, zmniejszając tym samym konieczność tak długich podróży.

Z uwagi na naszą lokalizację i ograniczony dostęp do sprzętu medycznego, studenci z różnych uczelni wyrazili chęć pracy w naszej klinice w ramach wolontariatu. Chcieliby zdobyć doświadczenie w zakresie obsługi sprzętu medycznego, który nie jest dostępny w ich placówkach edukacyjnych. Otwiera to możliwość utworzenia w przyszłości własnego ośrodka szkoleniowego, który mógłby służyć również jako centrum badawcze i większe laboratorium.

 

 

Więcej informacji na temat Namutumba Community Hospital można znaleźć na stronie: www.nch.ug